Reklama notariuszy w Austrii: na co pozwalają Notariatsordnung i wytyczne zawodowe

Ramy: prawdziwie, rzeczowo, godnie

§ 31 Abs 6 Notariatsordnung pozwala notariuszom na reklamę „insoweit […], als sie über seine berufliche Tätigkeit wahr und sachlich informiert” (w takim zakresie, w jakim prawdziwie i rzeczowo informuje o działalności zawodowej) i odpowiada obowiązkom zawodowym. Konkretyzuje to artykuł VIII wytycznych zawodowych (Standesrichtlinien), punkty 62 do 67. Wymagają one, by notariusze występowali publicznie z uwzględnieniem swojej pozycji jako organu wymiaru sprawiedliwości, czyli niezależnie, bezstronnie i z myślą o interesach klientów (pkt 62). Reklama jest dozwolona w ramach ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (UWG), jeśli jej treść i forma nie naruszają honoru i godności stanu notarialnego (pkt 65).

Kto przekracza te zasady, ryzykuje dwa rodzaje konsekwencji: postępowanie dyscyplinarne, bo izba sprawuje nadzór zawodowy, i roszczenia o zaniechanie na podstawie UWG, które izby notarialne i ÖNK mogą same dochodzić według § 134 Abs 2 Z 7a i § 140a Abs 2 Z 10 NO. Dobra wiadomość: informacyjna, dobrze wykonana strona internetowa niemal zawsze mieści się w dozwolonym zakresie. Problem zaczyna się tam, gdzie przejmuje się nawyki marketingowe z innych branż.

Cztery wyraźne zakazy w praktyce

Pkt 66 STR 2000 wylicza, co „w szczególności” jest niedozwolone. Lista nie jest zamknięta, ale obejmuje większość pytań, które pojawiają się przy pisaniu tekstów na stronę.

Zakaz reklamowego wyróżniania się obowiązuje wyraźnie także wobec pracowników. Strona zespołu ze zdjęciami, nazwiskami i funkcjami jest rzeczową informacją; określenia typu „nasza ekspertka od wszystkiego, co dotyczy dziedziczenia” już nie. Proszę trzymać się funkcji i zadań: „Notariatskandidatin (asesorka notarialna), prowadzi sprawy spadkowe i przekazania majątku”.

Honoraria i bezpłatna pierwsza informacja prawna

U adwokatów „bezpłatna pierwsza porada” to hasło reklamowe z pułapkami. U notariuszy jest inaczej: wytyczne zawodowe stanowią, że pierwsza notarialna informacja prawna jest nieodpłatna (pkt 56). Wzmianka o tym nie jest reklamą korzyściami w honorarium, tylko informacją o obowiązku, który dotyczy wszystkich notariuszy tak samo.

• Dozwolone: „Pierwsza informacja prawna jest u nas, jak w każdej austriackiej kancelarii notarialnej, bezpłatna.”
• Dozwolone: „Nasze honoraria wynikają z Notariatstarifgesetz (NTG). Przewidywane honorarium podajemy, zanim podejmiemy czynności.” Odpowiada to pkt 58.
• Niedozwolone: promocje, rabaty ryczałtowe albo sformułowania typu „szczególnie korzystnie”. Naruszają pkt 66.2.
• Ostrożnie: zniżki ze względów społecznych są według pkt 57 możliwe w pojedynczych przypadkach. Nie należy ich jednak reklamować, bo szybko stają się korzyścią cenową w roli przynęty.

Stawek taryfowych i tak nie wolno przekraczać (pkt 53). Pomocna dla odwiedzających jest podstrona „Koszty”, która wyjaśnia system: opłaty zależne od wartości czynności, opłata za czas, wydatki gotówkowe, opłaty sądowe i VAT. Konkretne przykładowe kwoty są możliwe, ale muszą być prawdziwe i aktualne, inaczej stają się nieprawdziwą informacją.

Tytuły, dodatki i obszary działalności

Obok „Öffentliche Notarin” albo „Öffentlicher Notar” (notariusz publiczny) dozwolone są według pkt 63 tylko określone dodatki: stopnie akademickie lub równoważne tytuły zawodowe, tytuły uzyskane w pracy dydaktycznej na uczelni, tytuły zawodowe nadane przez prezydenta federalnego oraz informacja o działalności jako obrońca w sprawach karnych, tłumacz ustny (Dolmetsch), tłumacz pisemny albo mediator. „Mediatorin” mogą Państwo podać tylko wtedy, gdy są wpisani na listę ministerstwa sprawiedliwości lub reprezentatywnego stowarzyszenia mediatorów albo ukończyli program szkolenia uznany przez Notariatsakademie (pkt 33).

Obszary działalności mogą Państwo opisywać tak szczegółowo, jak chcą, bo informowanie o zadaniach, kompetencjach i obszarach działalności pkt 64 wyraźnie dopuszcza. Określenia takie jak „specjalistka”, „wiodący” albo „pierwszy adres” są natomiast ocenami, które prawdopodobnie zostaną uznane za reklamowe. Kto chce udokumentować swoją specjalizację, lepiej zrobi to faktami: wykładami, publikacjami fachowymi, działalnością dydaktyczną.

Opinie, rekomendacje i gwiazdki w Google

Wypowiedzi klientów z nazwiskiem wyklucza pkt 66.3, bo wymieniają zleceniodawców. Anonimowe pochwały na własnej stronie nie są uregulowane wprost, ale eksponują osobę i usługę w sposób, którego zakazuje pkt 66.4. Dla stron kancelarii notarialnych praktyczne zalecenie brzmi więc: żadnych rekomendacji, żadnych gwiazdek, żadnych pieczęci platform z opiniami.

Inaczej jest z opiniami, które osoby trzecie z własnej inicjatywy wystawiają w profilu firmy w Google. Nie mogą im Państwo zapobiec, a rzeczowo prowadzony profil z adresem, godzinami pracy i dniami urzędowymi jest informacją, nie reklamą. Wskazana jest jednak powściągliwość przy aktywnym zbieraniu opinii: karty z prośbą o opinię w recepcji albo e-maile z prośbą o pięć gwiazdek źle pasują do pkt 66.4. Także zasady Google dotyczące opinii zakazują proszenia klientów wyłącznie o pozytywne opinie.

Kto odpowiada na opinię, musi zachować tajemnicę według § 37 NO. Proszę nawet nie potwierdzać, że dana osoba była u Państwa; neutralne sformułowania podsunie generator odpowiedzi na opinie. Jak poprawnie skonfigurować profil, pokazuje artykuł Profil firmy w Google dla kancelarii.

Media społecznościowe, newsletter i ogłoszenia

Informowanie przez media, wykłady i publikacje jest dozwolone (pkt 64), a sama ÖNK jest aktywna na Facebooku, Instagramie, YouTube i LinkedIn. Kancelaria notarialna może więc informować tam o tematach, które dotyczą wielu osób: kiedy warto sporządzić Vorsorgevollmacht, o czym pamiętać przy przekazaniu domu dzieciom, jak przebiega postępowanie spadkowe (Verlassenschaft). Ton pozostaje tonem informacji fachowej, nie spotu reklamowego.

• Reklama w wyszukiwarkach: Google Ads nie są w STR 2000 uregulowane wprost. Rzeczowe ogłoszenie z nazwiskiem, miejscowością i obszarem działalności prawdopodobnie mieści się w ramach pkt 65; ogłoszenia na nazwy innych kancelarii notarialnych albo z superlatywami nie. W razie wątpliwości proszę zapytać we własnej izbie.
• Newsletter: merytoryczne okólniki są informacją. Przy wysyłce e-mailem potrzebują Państwo jednak według ustawy telekomunikacyjnej co do zasady uprzedniej zgody odbiorców; proszę nie kupować list adresów.
• Media i wykłady: wywiady, artykuły gościnne i wykłady w gminach albo stowarzyszeniach to klasyczna, dozwolona praca z opinią publiczną.
• Widoczność lokalna: więcej niż jakiekolwiek ogłoszenie daje dobrze uporządkowana strona, którą można znaleźć na hasło „Notar” i nazwę miejscowości; zob. Lokalne SEO dla kancelarii.

Gdy reklamują Państwa inni

Pkt 67 zobowiązuje notariuszy, by w rozsądnym zakresie zadbali o to, aby osoby trzecie, w szczególności media, nie prowadziły niedozwolonej reklamy. Typowe przypadki to deweloper, który na stronie projektu pisze „umowy sporządza notariuszka Mag. Beispiel, najlepszy wybór dla Państwa mieszkania”, albo lokalne medium, które zamienia portret w płatne ogłoszenie. W takich sytuacjach proszę na piśmie poprosić o zmianę i to udokumentować. Ponadto: za pośrednictwo w zleceniach nie wolno ani płacić, ani przyjmować prowizji (pkt 61).

Obowiązkowe informacje, które dodatkowo muszą znaleźć się na każdej stronie kancelarii notarialnej, podsumowuje artykuł Impressum dla kancelarii notarialnych w Austrii.